مقالات

 

بررسی دعوای رفع تصرف عدوانی

این دعوا زمانی طرح می شود که شخصی بدون حق قانونی ملکی را از سلطه متصرف آن خارج نماید

دعوای رفع تصرف عدوانی دارای هردو جنبه حقوقی و کیفری بوده و از هر دو طریق قابل پیگیری می باشد

انتخاب هر یک روش های فوق امری تخصصی بوده و نیاز به مطالعه و بررسی هر پرونده به طور مستقل است لذا توصیه می شود قبل از هر گونه اقدامی با یک وکیل متخصص و متعهد مشورت نمایید.

در این مقاله راه حقوقی مورد بررسی قرار می گیرد.

 

خواهان دعوای رفع تصرف عدوانی چه کسی می تواند باشد؟

این دعوا می تواند از سوی مالک ملک و ،مالک منافع ملک(مثله مستاجر)،افرادی که ملک دیگری را به صورت امانت در دست دارند (مانند قیم و امین ) طرح شود.

 

مهمترین شرایط اقامه دعوی رفع تصرف عدوانی

۱.اثبات سبق تصرف خواهان

یعنی مدعی باید ثابت کند قبل از خوانده در ملک متصرف بوده است.

البته تصرفی مورد حمایت قانون گذار است که ناشی از اسباب مشروع باشد.

 

۲.لحقوق تصرف خوانده

یعنی متصرف فعلی بعد از تصرف خواهان ملک را تحت سلطه خود درآورده است.

 

۳.عدوانی بودن تصرف خوانده

 

لازم است در نظر دادگاه محرز باشد که خوانده، ملک را من غیر حق در اختیار گرفته و هیچ سبب قانونی و قراردادی برای تصرف خود نداشته است.

 

نکته مهم*: در صورت اثبات موارد فوق، خوانده محکوم به رفع تصرف عدوانی از ملک خواهد شد؛ حتی اگر مالک ملک باشد.

 

همچنین در صورتی که حتی یکی از موارد فوق اثبات نشود، خواهان محکوم به بی حقی خواهد شد حتی اگر مالک رسمی ملک باشد.

 

احداث بنا و تاسیسات و غرس اشجار توسط متصرف عدوانی

مطابق مفاد ماده 164 قانون آیین دادرسی مدنی، چنانچه متصرف عدوانی اقدام به تاسیس بنا یا غرس اشجار کرده باشد،بنا و اشجار قلع و قمع (یعنی از جا درآوردن ، کندن)میشوند.مگر آنکه متصرف عدوانی ادعا کند مالک ملک است و ظرف یک ماه از زمان اجرای حکم دادخواست اثبات مالکیت خود را تقدیم کرده باشد.

 

آثار زراعت در ملک مورد تصرف عدوانی

اگر متصرف، اقدام به زراعت در ملک مورد تصرف کرده باشد،بحث ابقا یا ازاله(یعنی از بین بردن )زراعت بستگی به این دارد که محصول در چه مرحله‌ای باشد.

در صورتی که زمان براشت محصول رسیده باشد، متصرف باید فورا اقدام به برداشت محصول و پرداخت اجرت‌المثل زمین کند.

اما چنانچه هنگام برداشت محصول نرسیده باشد محکوم‌له میتواند متصرف عدوانی را مجبور به ازاله زراعت نماید و در صورتی که به موجب این امر خسارتی به ملک وارد شود، متصرف عدوانی محکوم به پرداخت خسارت و اصلاح آثار خواهد شد.

همچنین محکوم‌له مختار است زمین را بدون ازاله زراعت، فورا تصرف کرده و سهم متصرف را پرداخت نماید یا اینکه ملک را تا زمان برداشت محصول در اختیار متصرف قرار دهد و اجرت‌المثل زمین را دریافت کند.

 

مرجع صالح به رسیدگی به دعوای رفع تصرف عدوانی

از آنجا که دعوای تصرف عدوانی مانند سایر دعاوی تصرف، تنها در مورد اموال غیرمنقول قابل طرح است، دادگاه صالح به رسیدگی، دادگاه محل وقوع ملک خواهد بود.

 

اجرای رای رفع تصرف عدوانی

معمولا اجرای احکام منوط به قطعیت است اما بر این قاعده استثنائاتی وارد شده است. یکی از این استثنائات، حکم رفع تصرف عدوانی است. در واقع این امتیازی است که قانونگزار برای محکوم‌له دعوای رفع تصرف عدوانی قائل شده است.

 

این حکم بلافاصله پس از صدور قابل اجرا میباشد و تجدیدنظرخواهی طرف مقابل نیز مانع اجرای حکم نخواهد بود.

 

تقاضای صدور اجرائیه از سوی محکوم‌له برای اجرای حکم ضروری است و در صورتی که محکوم‌علیه پیش از زمان اجرای حکم، ملک را به تصرف ثالث بدهد، حکم علیه ثالث اجرا خواهد شد.

 

دعوای کیفری جرم تصرف عدوانی

تصرف عدوانی به موجب ماده 690 قانون مجازات اسلامی واجد جنبه کیفری نیز میباشد و مجازات آن 15 روز تا شش ماه حبس تعیین شده است.

امتیاز طرح شکایت کیفری در این زمینه، رسیدگی خارج از نوبت و صدور دستور توقف عملیات متصرف تا زمان صدور حکم قطعی میباشد.

یعنی برخلاف سایر آرای دعاوی که باید ابتدا قطعی شده و سپس اجرا شوند رای رفع تصرف عدوانی قبل از قطعیت قابل اجرا است.

 

مزایای اخذ وکیل متخصص برای دعاوی ملکی

دعاوی ملکی مثله رفع تصرف عدوانی از جمله دعاوی تخصصی ملک محسوب می شود که نیاز به تنظیم دادخواستی محکمه پسند با عنوان دقیق دارد که این مسئله با توجه با هر پرونده ای متفاوت خواهد بود؛

در غیر اینصورت به راحتی با رد دعوا یا رد دادخواست مواجه خواهید شد.

جهت رسیدن به نتیجه مطلوب و جلوگیری از صرف وقت و هزینه خود و گرفتار نشدن در پیچ و خمهای دادگستری در مقام خواهان و یا خوانده ،اتخاذ یک وکیل متخصص و متعهد ضروری بوده که در صورت عدم توان حداقل کار مشورت با  چنین وکیلی می باشد.

 

کلید واژگان:دعوای رفع تصرف عدوانی، رفع تصرف عدوانی از ملک مشاع، وکیل متخصص رفع تصرف عدوانی، وکیل ملک

 

(اگر این مقاله را می پسندید برای سلامتی خودتون و امام زمان علیه السلام با ذکر یک صلوات ما را لایک کنید.)